0 XP
6-sinf · Informatika va AT · 2-chorak · 10-dars

Elektron jadval tushunchasi. Ma’lumotlarni elektron jadvalga kiritish

Taqdimotni ochishDars ishlanmasi (Word)

Elektron jadval nima?

Elektron jadval — ma’lumotlarni jadval ko‘rinishida saqlash, ular ustida hisob-kitob qilish va diagramma tuzish uchun mo‘ljallangan dastur.

Eng mashhur elektron jadval dasturlari: Microsoft Excel, Google Sheets (brauzerda ishlaydi), Numbers va LibreOffice Calc. Darslikda Microsoft Excel ishlatiladi.

Elektron jadvalda baholar jurnali, xarajatlar ro‘yxati, sport natijalari, ob-havo kuzatuvlari kabi ma’lumotlarni qulay yuritish mumkin.

Jadvalning tuzilishi

  • 1Ustunlar — vertikal chiziqlar, lotin harflari bilan belgilanadi: A, B, C, …
  • 2Qatorlar — gorizontal chiziqlar, raqamlar bilan belgilanadi: 1, 2, 3, …
  • 3Katak — elektron jadvalning eng kichik qismi, ustun va qator kesishgan joy.
  • 4Varaq (Sheet) — bitta jadval sahifasi. Bir nechta varaqlar ishchi kitobni, ya’ni faylni tashkil etadi.

Katak manzili

Har bir katakning o‘z manzili bor. Manzil avval ustun harfi, keyin qator raqami bilan yoziladi.

ManzilMa’nosi
A1A ustun va 1-qator kesishmasi — jadvalning birinchi katagi
B3B ustun, 3-qator
D7D ustun, 7-qator

Tanlangan (faol) katak yashil ramka bilan ajralib turadi. Uning manzili chap yuqoridagi Name Box (nom maydoni)da ko‘rinadi, mazmuni esa formulalar qatorida (fx) ko‘rinadi.

Ma’lumot kiritish

  1. Kerakli katakni sichqoncha bilan bosing (yoki strelka tugmalari bilan boring).
  2. Ma’lumotni yozing — u katakda va formulalar qatorida birdaniga paydo bo‘ladi.
  3. Enter bossangiz — pastdagi katakka, Tab bossangiz — o‘ngdagi katakka o‘tasiz.
  4. Tahrirlash uchun katakni ikki marta bosing yoki katakni tanlab, formulalar qatorida o‘zgartiring.

Ma’lumot turlari

Yorliq — kiritilgan ma’lumotni tavsiflovchi matn, masalan ustun nomi: «Fan», «Baho». Yorliqlarni qalin (Bold) qilish jadvalni o‘qishni osonlashtiradi.

Katakka turli ma’lumot kiritish mumkin:

  • 1Matn — so‘zlar, nomlar. Odatda katakning chap tomoniga tekislanadi.
  • 2Son — hisob-kitob qilinadigan qiymatlar. Odatda o‘ng tomonga tekislanadi.
  • 3Sana va vaqt — masalan, 13.11.2026.

Keyingi darsda sonlar ustida formulalar bilan hisob-kitob qilishni o‘rganamiz.

Yodda tuting

Ustun yorliqlarini (masalan, «Fan», «Baho») birinchi qatorga yozish jadvalni tushunarli qiladi.
Excel fayli odatda .xlsx kengaytmasi bilan saqlanadi.
Bir katakka faqat bitta ma’lumot yozing: ism alohida, baho alohida katakda.