AKTni tatbiq etish
Ellik yil avval insonlar kundalik hayotda AKTdan deyarli foydalanmagan. Bugun esa muloqot qilish va ma’lumotlarni yuritish usullarimiz butunlay o‘zgardi. Bu darsda ikki katta yo‘nalishni ko‘ramiz:
- 1Kommunikatsiya dasturlari — axborotni odamlarga yetkazish uchun.
- 2Ma’lumotlarni boshqarish dasturlari — ma’lumotlarni to‘plash, saqlash, izlash va tahlil qilish uchun.
Kommunikatsiya dasturlari
| Qo‘llanish | Izoh |
|---|---|
| Tarqatma xatlar | Maktab, universitet yoki klub a’zolari va ota-onalar uchun yangiliklar varaqasi. Matn protsessori yoki bosma nashrlarni tayyorlash (DTP) dasturida ustunlar, sarlavhalar, turli shriftlar va rasmlar bilan tayyorlanadi |
| Flayerlar va afishalar | Bir xil DTP dasturida tayyorlanadi, farqi — dizaynida: afishada matn kam va tasvir ko‘p |
| Reklama va korporativ imij | Tashrif qog‘ozi, rasmiy blankalar, broshyuralar. Tashkilot hamma hujjatida bir xil logotip, shrift va ranglarni ishlatadi — bu «korporativ imij» yoki «uy uslubi» |
| Veb-saytlar | Veb-sahifalar, matn, grafika, video va tovushlar to‘plami; veb-serverga joylashtiriladi va brauzer orqali ko‘riladi |
| Multimediali taqdimotlar | Matn, grafika, animatsiya, video va tovushni birlashtiradi. Kompyuter yordamida o‘rganish (CAL) dasturlari o‘quvchiga o‘z sur’atida o‘rganish imkonini beradi |
| Multfilmlar | CGI dasturlari boshlang‘ich va oxirgi holatni bilgan holda oraliq kadrlarni avtomatik hisoblab chiqadi |
| Partituralar | Musiqa asbobi kompyuterga MIDI orqali ulanadi; dastur chalingan notalarni yozib oladi va partiturani chop eta oladi |
| Mobil telefonlar | Qo‘ng‘iroq, SMS (eng arzon muloqot usuli), kamera, GPS navigatsiya, internet. 4G tarmog‘i 3G dan tezroq |
Internet telefoniya (VoIP)
VoIP (Voice Over Internet Protocol) — telefon qo‘ng‘iroqlari uchun ovoz ma’lumotlarini internet orqali uzatish.
Ovoz ma’lumotlar paketlariga ajratiladi, paketlar turli yo‘llar bilan bir manzilga yetib boradi va to‘g‘ri tartibda qayta yig‘iladi. Bu paketlar kommutatsiyasi deyiladi.
Internetga ulanish xarajatini hisobga olmaganda, VoIP qo‘ng‘iroqlari odatda bepul. Lekin sifat internet tezligiga bog‘liq: ovoz uzilishi yoki kechikishi mumkin.
Chop etish haqida
Ko‘p sahifali tarqatma xatlarni chop etishda varaqning ikkala tomoniga avtomatik bosadigan dupleks printer qulay.
Ko‘p nusxali nashrlar uchun vaqt va siyoh narxi tufayli purkagichli printer to‘g‘ri kelmaydi — rangli lazerli printer eng munosib tanlov.
Ma’lumotlarni boshqarish dasturlari
| Qo‘llanish | Izoh |
|---|---|
| So‘rovnomalar | Ma’lumot to‘plashning boshlang‘ich nuqtasi. Avval qanday ma’lumot kerakligi, keyin qanday savollar berilishi hal qilinadi. Ma’lumot to‘plash shakllari qog‘ozda yoki elektron bo‘ladi |
| Manzillar ro‘yxati | Ism, manzil, elektron pochta va telefonlar ro‘yxati. Tashkilotlar uchun juda qimmatli — masalan, mijozlarga broshyura yuborish uchun |
| Klub va jamiyat yozuvlari | A’zolar haqidagi ma’lumotlar: bog‘lanish yoki, masalan, ma’lum yoshdagi a’zolardan jamoa tuzish uchun izlash |
| Maktab hisobotlari | O‘quvchi ma’lumotlari («o‘quvchi fayli»), o‘zlashtirishi, dars qoldirish va kechikishlar, o‘qituvchi fikrlari. Kompyuter ularni shablon asosida avtomatik yig‘adi |
| Maktab kutubxonasi | Uchta fayl: o‘quvchi fayli, kitoblar fayli (ISBN, nomi, muallifi) va kim qaysi kitobni olganini ko‘rsatadigan qaydlar fayli |
Yodda tuting
Topshiriqlar
Har bir topshiriq bajarilganda avtomatik belgilanadi.